Ulaşım; İnsanların, eşyaların ve bilgilerin bir yerden başka bir yere taşınmalarını sağlayan iş ve araçların bütünüdür.
Sosyal, kültürel ve savunma alanında önemli bir araç olan ulaşım ham maddelerin fabrikalara, mamul maddelerin ise pazarlara taşınmasında rol oynayıp, sanayi faaliyetlerinin gelişmesini sağlayarak ekonomiye de önemli bir katkıda bulunur.
Bir ülkenin ulaşım yolları ağı, kalitesi ve yeterliliği ülkenin gelişme düzeyinin temel göstergesidir. Hızla gelişen küreselleşmeye bağlı olarak, ülkeler arasındaki ticari ve ekonomik ilişkiler de giderek yoğunlaşmaktadır Ülkelerin dünya pazarlarına açılabilmesi gelişmiş bir ulaşım sistemine bağlıdır.
Ulaşım Üzerinde Etkili Olan Doğal Faktörler:
Coğrafi Konum
Türkiye’nin Asya, Avrupa ve Afrika kıtalarının birbirine en çok yaklaştığı yerde bulunması, tarihin ilk çağlarından beri ulaşım açısından çok önemli bir konumda olmasını sağlamıştır. Geçmişte yoğun olarak kullanılan Kral, İpek ve Baharat yollarının geçiş noktasında olan Anadolu, bu yollardaki ticaret yoğunluğu azaldıktan sonra da ulaşımdaki önemini kaybetmemiştir.
Bununla birlikte üç tarafımızın denizlerle çevrili olması uluslararası yük taşımacılığında maliyeti düşük olan deniz yollarının işlerliğini artırmıştır.
Karadeniz’e kıyısı olan ülkelerin, İstanbul Boğazı ile Marmara Denizi’ne; Çanakkale Boğazı ile de Ege ve Akdeniz’e geçişleri sağlanmaktadır.
Avrupa ülkelerini Orta Doğu’ya bağlayan kara yollarının ülkemiz üzerinden geçmesi ise enerji taşımacılığında ülkemizin önemini arttırmaktadır.
İklim
İklim elemanlarından özellikle sıcaklık ve yağışın ulaşım üzerindeki etkisi belirgindir. Deniz etkisinden uzak iç bölgelerimizde düşük sıcaklıklar kar yağışlarına yol açmakta, yükseltinin fazla olduğu alanlarda ise ise karla kaplı gün sayısı artmaktadır.
Doğu Anadolu Bölgesi’nde kış mevsiminde yolların önemli bir kısmı karla kaplıdır. Bu durum hem buzlanma sonucu trafik kazalarını arttırmakta hem de yolların sık sık ulaşıma kapanmasına yol açmaktadır.
İklime bağlı ulaşımı aksatan diğer coğrafi olaylar ise; çığ düşmesi, sağanak yağışlar sonucu meydana gelen seller, görüş alanlarını büyük ölçüde sınırlayan sisler ve şiddetli rüzgârlardır.
Yeryüzü Şekilleri
Ülkemizin ortalama yükseltisinin fazla, yüzey şekillerinin engebeli olması, kuzey ve güneyde denize paralel uzanan dağların varlığı, ulaşımı olumsuz yönde etkilemektedir. Ülkemizdeki dağların doğu-batı yönünde uzanış göstermesi, kara ve demir yollarının da bu doğrultuda yoğunlaşmasına yol açmıştır.
Ülkemiz kuzeyde boydan boya Kuzey Anadolu Dağları ile güneyde ise Toros Dağları ile çevrilmiştir. Denize paralel uzanan bu dağlar kıyı ile iç kesim arasındaki ulaşımı engellemektedir. Bu engeller yapılan geçitlerle aşılmaktadır. Bu durum ise yapılan yolların maliyetini arttırarak ekonomiyi olumsuz etkilemektedir.
Ülkemizde yükseltinin az olduğu ovalar ve alçak platolar, ulaşım ağının yoğunlaştığı alanları oluşturur.
