Türkiye, 9–20 Kasım 2026 tarihleri arasında Antalya Expo Center’da gerçekleştirilecek olan Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği 31. Taraflar Konferansı (COP31) ile küresel iklim diplomasisinin liderliğini üstlenmeye hazırlanıyor. UNFCCC COP31 kapsamında 196 ülkeden 80 bini aşkın lider, delege ve bilim insanını ağırlayacak olan Antalya, iki hafta boyunca sürdürülebilir dünya politikalarının kalbi olacak. Sıfır Atık Vakfı COP31 Portalı ve ilgili kurumların aktardığı güncel gelişmelere göre, Türkiye bu dev organizasyonu yalnızca bir zirve değil, aynı zamanda küresel bir “uygulama platformu” haline getirmeyi hedefliyor [csb.gov.tr, cop.sifiratikvakfi.org].
İstanbul Deklarasyonu Tam Destek Sağladı
Cumhurbaşkanlığı Genelgesi doğrultusunda Türkiye’nin “COP31 Başkanı” olarak atanan Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, zirvenin teknik ve diplomatik hazırlıklarını yürütüyor [csb.gov.tr]. Süreç kapsamında Türkiye, Avustralya ile iki yıla yayılan başarılı bir diplomasi yürütmüş; uzlaşma neticesinde Türkiye dönem ev sahipliğini üstlenirken, Avustralya ise “müzakere başkanlığı” rolüyle sürece destek verme kararı almıştır [csb.gov.tr].
Zirveye giden yolda bölgesel ortaklıkları güçlendiren Türkiye, geçtiğimiz günlerde İstanbul’da kritik bir adıma imza attı. D-8 Ekonomik İşbirliği Teşkilatı Üye Ülkeleri, çevre ve iklim odağıyla tarihlerinde ilk kez bakanlar düzeyinde bir araya gelerek İstanbul Deklarasyonu’nu oy birliğiyle kabul etti [csb.gov.tr]. Bu bildiriyle 1 milyarı aşkın nüfusu temsil eden D-8 ülkeleri, Türkiye’nin COP31 başkanlığına resmi desteklerini ilan etti ve “2026-2030 İklim Uyum Çerçevesi” için ortak vizyon geliştirdi [csb.gov.tr].
COP31 Gündemi
Türkiye’nin ev sahipliğinde, Paris Anlaşması’nın (CMA 8) ve Kyoto Protokolü’nün (CMP 21) kritik oturumlarının da gerçekleştirileceği zirve için 10 öncelikli tema ve 6 uygulama hedefi ilan edildi [csb.gov.tr]. Öne çıkan başlıklar şu şekildedir:
- Temiz Enerji Dönüşümü ve Elektrifikasyon: Bakan Kurum’un vurguladığı üzere, dünya genelinde elektriğe erişemeyen yaklaşık 730 milyon insan için enerji dönüşümü bir adalet meselesi olarak ele alınacaktır [csb.gov.tr]. Küresel elektrifikasyon çağrısı zirvenin temel lokomotifi olacaktır [csb.gov.tr].
- Sıfır Atık ve Döngüsel Ekonomi: Onursal başkanlığını Emine Erdoğan’ın yürüttüğü Sıfır Atık Hareketi küresel ölçekte bir vitrin modeline dönüştürülecektir [cop.sifiratikvakfi.org]. Kaynak verimliliği ve plastikten aşamalı çıkış stratejileri tartışılacaktır.
- İklim Dirençli Şehirler ve Yeniden İnşa: Türkiye, deprem sonrası afet yönetimi ve sürdürülebilir şehirleşme tecrübelerini dünyaya aktaracaktır [csb.gov.tr]. Nitekim hazırlıklar kapsamında Malatya’da düzenlenen “İklim Dirençli Şehirlerin Geliştirilmesi” toplantısı bu stratejinin alt yapısını oluşturmaktadır [csb.gov.tr].
- Erişilebilir İklim Finansmanı: Gelişmekte olan ve en az gelişmiş ülkelerin yeşil fonlara, teknoloji transferine ve kayıp-zarar mekanizmalarına zahmetsizce ulaşması amacıyla somut yol haritaları oluşturulacaktır [csb.gov.tr].
| COP31 ANTALYA STRATEJİK YOL HARİTASI | |
|---|---|
| SIFIR ATIK VİZYONU | Küresel döngüsel ekonomi |
| ADİL ENERJİ GEÇİŞİ | Elektrifikasyon ve yenileme |
| AFET DİRENCİ | Şehirlerin yeniden inşası |
Uluslararası Toplum ve Sivil Toplumun Bakışı
Zirve yaklaştıkça, hem akademik çevrelerden hem de sivil toplum kuruluşlarından değerlendirmeler gelmeye devam ediyor. Bahçeşehir Üniversitesi ev sahipliğinde düzenlenen toplantılarda, BM yetkilileri COP31’in sadece uluslararası bürokratik bir müzakereden ibaret kalmaması; gıda, su güvenliği ve afet direncinde gerçek yerel dönüşümleri tetiklemesi gerektiğine dikkat çekiyor [turkiye.un.org].
Diğer yandan Greenpeace Türkiye ve çevre analistleri, Türkiye’nin küresel arenasındaki “temiz enerji ve elektrifikasyon” vizyonunun iç politikadaki kömürden çıkış taahhütleri ve somut plastik azaltım stratejileriyle desteklenmesi durumunda, COP31’in gerçek bir başarı eşiği olacağını ifade etmektedir [greenpeace.org].
Antalya, kasım ayındaki bu dev organizasyonla yalnızca diplomatik itibar kazanmakla kalmayacak; aynı zamanda sürdürülebilir turizm, çevre teknolojileri yatırımları ve yeşil finansman akışında Türkiye için tarihi bir dönüm noktası oluşturacaktır.
